Vì sao ăn đồ nếp ngày Tết dễ gây đầy bụng nóng trong?

Ngày Tết, mâm cơm Việt gần như không thể thiếu các món làm từ nếp như bánh chưng, bánh tét, xôi, chè, bánh nếp. Hương vị dẻo thơm, no lâu và đậm chất truyền thống khiến đồ nếp trở thành “linh hồn” của Tết. Tuy nhiên, cũng chính trong những ngày này, rất nhiều người gặp tình trạng đầy bụng, chướng hơi, nóng trong, nổi mụn, thậm chí táo bón sau khi ăn đồ nếp.

Vậy vì sao ăn đồ nếp ngày Tết lại dễ gây khó chịu cho hệ tiêu hóa và cơ thể? Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ từ góc nhìn dinh dưỡng và sinh lý tiêu hóa, đồng thời hướng dẫn cách ăn đồ nếp khoa học để vẫn tận hưởng Tết mà không “đánh đổi” sức khỏe.

Xem thêm: Ăn uống ngày Tết như thế nào để không tăng cân quá nhiều?

Đồ nếp là gì và khác gì so với gạo tẻ?

Đồ nếp được làm từ gạo nếp, loại gạo có đặc tính dẻo, dính khi nấu chín. Điểm khác biệt lớn nhất giữa gạo nếp và gạo tẻ nằm ở thành phần tinh bột.

Tinh bột trong gạo nếp gần như là amylopectin, trong khi gạo tẻ chứa cả amylose và amylopectin. Amylopectin có cấu trúc phân nhánh, khi vào hệ tiêu hóa sẽ kết dính mạnh, làm chậm quá trình phân giải và di chuyển của thức ăn trong ruột. Chính đặc điểm này khiến đồ nếp “no lâu” nhưng cũng dễ gây đầy bụng và khó tiêu.

5 lý do khiến ăn đồ nếp ngày Tết dễ đầy bụng

1. Tinh bột dẻo, khó tiêu hóa hoàn toàn

Khi ăn đồ nếp, tinh bột dẻo tạo thành khối lớn trong dạ dày. Nếu chức năng tiêu hóa yếu hoặc ăn lượng nhiều, dạ dày phải làm việc lâu hơn để nghiền và phân giải. Điều này gây cảm giác nặng bụng, ì ạch, đặc biệt rõ sau bữa ăn tối hoặc khi ít vận động.

Ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, dạ dày yếu hoặc tiền sử viêm dạ dày, tình trạng đầy bụng sau khi ăn đồ nếp càng dễ xảy ra.

2. Ăn đồ nếp thường đi kèm nhiều chất béo

Bánh chưng, bánh tét không chỉ có gạo nếp mà còn chứa thịt mỡ, đậu xanh, đôi khi thêm trứng muối. Sự kết hợp giữa tinh bột dẻo và chất béo làm chậm quá trình tiêu hóa gấp nhiều lần.

Chất béo cần nhiều enzyme và thời gian để tiêu hóa, khi kết hợp với nếp sẽ khiến thức ăn “lưu trú” lâu trong dạ dày, gây chướng bụng, ợ hơi, buồn nôn nhẹ.

3. Thói quen ăn nhiều trong thời gian ngắn

Ngày Tết, lịch sinh hoạt đảo lộn, các bữa ăn thường sát nhau, ăn vặt liên tục. Khi dạ dày chưa kịp tiêu hóa hết bữa trước, bạn đã nạp thêm bánh chưng, xôi hoặc chè nếp.

Việc ăn đồ nếp chồng bữa khiến hệ tiêu hóa quá tải, sinh khí trong ruột tăng lên, gây đầy hơi và khó chịu kéo dài.

4. Ít vận động làm giảm nhu động ruột

Tết là thời gian nghỉ ngơi, ngồi nhiều, nằm nhiều, ít vận động hơn ngày thường. Khi cơ thể ít di chuyển, nhu động ruột hoạt động chậm lại, thức ăn khó được đẩy xuống ruột non và ruột già.

Đồ nếp vốn đã khó tiêu, khi kết hợp với lối sống ít vận động sẽ càng dễ gây ứ trệ, đầy bụng, táo bón.

5. Ăn đồ nếp nóng theo quan niệm Đông y

Theo Đông y, gạo nếp có tính ôn, vị ngọt, khi ăn nhiều dễ sinh nhiệt trong cơ thể. Ngày Tết, đồ nếp thường được ăn cùng các món chiên rán, thịt kho, đồ ngọt, rượu bia, càng làm tăng tính “nhiệt”.

Hệ quả là cảm giác nóng trong, khô miệng, nổi mụn, nhiệt miệng, táo bón sau Tết mà rất nhiều người gặp phải.

Vì sao ăn đồ nếp dễ gây nóng trong, nổi mụn?

Không chỉ gây đầy bụng, đồ nếp còn thường bị “gắn mác” là nguyên nhân gây nóng trong. Điều này xuất phát từ ba yếu tố chính.

Thứ nhất, đồ nếp làm tăng nhanh đường huyết. Khi lượng đường trong máu tăng đột ngột, cơ thể kích hoạt phản ứng viêm nhẹ, ảnh hưởng đến nội tiết và làn da, dễ gây nổi mụn.

Thứ hai, đồ nếp thiếu chất xơ. Khi ăn nhiều nếp nhưng ít rau xanh, trái cây, quá trình đào thải độc tố qua đường ruột bị chậm, nhiệt tích tụ trong cơ thể.

Thứ ba, ăn đồ nếp kết hợp thức khuya, rượu bia trong ngày Tết khiến gan phải hoạt động quá tải. Gan hoạt động kém hiệu quả làm giảm khả năng thải độc, biểu hiện ra da bằng mụn viêm, mẩn đỏ.

Những đối tượng nên hạn chế ăn đồ nếp ngày Tết

Không phải ai cũng cần kiêng hoàn toàn đồ nếp, nhưng một số nhóm nên đặc biệt cẩn trọng.

Người có hệ tiêu hóa yếu, hay đầy bụng, trào ngược dạ dày.

Người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường do đồ nếp làm tăng đường huyết nhanh.

Người đang giảm cân vì đồ nếp giàu năng lượng nhưng ít chất xơ.

Phụ nữ dễ nổi mụn nội tiết hoặc đang trong giai đoạn stress, thức khuya nhiều.

Cách ăn đồ nếp ngày Tết không lo đầy bụng, nóng trong

Ăn lượng vừa phải và đúng thời điểm

Chỉ nên ăn đồ nếp vào bữa sáng hoặc trưa, khi hệ tiêu hóa hoạt động mạnh. Tránh ăn vào buổi tối hoặc sát giờ ngủ.

Mỗi lần chỉ nên ăn một phần nhỏ, không ăn liên tục nhiều ngày liền.

Kết hợp nhiều rau xanh và thực phẩm mát

Ăn đồ nếp nên đi kèm rau xanh, dưa leo, rau luộc, canh thanh mát để cân bằng tính nhiệt và bổ sung chất xơ.

Trái cây như bưởi, cam, thanh long, đu đủ giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm nóng trong hiệu quả.

Uống đủ nước và hạn chế đồ uống có cồn

Uống đủ nước giúp làm mềm khối thức ăn, hỗ trợ ruột hoạt động trơn tru hơn.

Hạn chế bia rượu khi ăn đồ nếp vì cồn làm giảm enzym tiêu hóa và tăng cảm giác nóng trong.

Vận động nhẹ sau bữa ăn

Sau khi ăn đồ nếp khoảng 20–30 phút, nên đi bộ nhẹ 10–15 phút để kích thích nhu động ruột.

Tránh nằm ngay sau ăn vì sẽ khiến thức ăn ứ lại trong dạ dày.

Kết hợp vận động nhẹ nhàng như Pilates

Những bài tập Pilates nhẹ giúp kích hoạt cơ core, massage nội tạng và cải thiện lưu thông tiêu hóa. Việc duy trì vận động đều trong những ngày Tết không chỉ giúp giảm đầy bụng mà còn hạn chế tăng cân và tích mỡ bụng.

Kết luận

Đồ nếp là nét đẹp ẩm thực truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết. Nhưng nếu ăn không kiểm soát, rất dễ gây đầy bụng, nóng trong và ảnh hưởng đến sức khỏe sau kỳ nghỉ. Hiểu rõ bản chất của đồ nếp, điều chỉnh khẩu phần, kết hợp vận động và ăn uống cân bằng sẽ giúp bạn tận hưởng Tết trọn vẹn mà không lo cơ thể “lên tiếng”.

Ăn Tết thông minh không phải là kiêng khem cực đoan. Mà là biết lắng nghe cơ thể và lựa chọn cách ăn phù hợp. Khi cơ thể nhẹ nhàng, tiêu hóa tốt, năng lượng tích cực cũng sẽ theo đó mà lan tỏa suốt năm mới.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: https://fourt.vn/

Facebook: https://www.facebook.com/FourTpilatesacademy

Instagram: https://www.instagram.com/fourt_pilates/

Hotline: 0944.731.555